Σαν σήμερα, τη νύχτα της 6ης
Σεπτεμβρίου 1955 εξαπολύθηκε ένα προσχεδιασμένο μαζικό και καλά οργανωμένο κύμα
βίας εναντίον των Ελλήνων και των άλλων μη μουσουλμανικών μειονοτήτων της Κωνσταντινούπολης.
Μέσα σε λίγες ώρες καταστράφηκαν σπίτια και καταστήματα, λεηλατηθήκαν εκκλησιές
και σχολεία, βεβηλώθηκαν και συλήθηκαν τάφοι ενώ ένα κύμα φόβου τρόμου και ανασφάλειας
επικράτησε, που οδήγησε στο τέλος της συνύπαρξης των μειονοτήτων στην έως τότε κοσμοπολίτικη
Πόλη.
Τα «Σεπτεμβριανά», όπως ονομάστηκε το
πογκρόμ εναντίον των ρωμιών της πόλης, εντάσσονται στον μακρύ κατάλογο των διώξεων
των τούρκικων κυβερνήσεων απέναντι στις μη μουσουλμανικές μειονότητες, οι οποίες
στα μάτια της κυρίαρχης τουρκικής ελίτ δεν αποτελούνταν από νομιμόφρονες πολίτες
αλλά, από εν δυνάμει προδότες, που έθεταν σε κίνδυνο την επιβίωση και τη ακεραιότητα
του νεοσύστατου τουρκικού κράτους.
Ήδη από την εποχή των Νεότουρκων,
στις αρχές του εικοστού αιώνα, εφαρμόστηκαν μέτρα με στόχο την εθνική
ομογενοποίηση του τουρκικού κράτους μέσω της κυριαρχίας της τουρκικής
εθνότητας. Η συγκύρια του Κυπριακού το 1955 αποτέλεσε την κατάλληλη αφορμή για
την συνέχιση και την κορύφωση του διωγμού των Ελλήνων της Πόλης.
Σήμερα, είναι ημέρα μνήμης και
διδαχής.
